Diskou enstalasyon Manm konsèy konsiltatif Akademi kreyòl ayisyen an 21 fevriye 2018

Direksyon Kominikasyon 06-03-2018

Salitasyon:
Mesye Pauris Jean-Baptiste, prezidan
Manm Konsèy Administrasyon an
Manm Sekretarya Ekzekitif la
Akademisyen yo
Manm Konsèy Konsiltatif la
Mesyedam Lasosyete,

Onè-respè zanmi, fanmi, manm Akademi Kreyòl Ayisyen an, tout envite alwonnbadè, epitou konpliman, bilolo pou tout kòlèg mwen yo ki fèk fin enstale nan premye dòn Konsèy Konsiltatif la, jodi 21 fevriye 2018 la. Se yon tralye fanm ak gason kanno ki solid nan voye istwa, lang ak kilti kreyòl ayisyen nou an monte. Se yon pakèt veyadò ki pral ede tout bliyadò sonje plas lang lan kòm zouti, espesyalman pou devlòpman pèsonèl chak Ayisyen epi nan rekonstriksyon espas ak mantalite sosyete a ak peyi a toutankè. Nou ka imajine ki valè lonè ak privilèj ki nan bafon kè m lè m kanpe devan nou la a, epi m ap pale nan non kòlèg mwen sa yo.

Anlagan, n ap voye zye gade tèt nou, n a wè kijan nou fre kou kolakenz, nou bwòdè, zye nou briye tankou miwadèzanj, nou pare pou n al jwe wòl epi pran responsablite ki deja ap tann nou yo. N ap remèsye tout fanmi, zanmi, kòlèg ak kolaboratè, moun anndan ak moun deyò, enstitisyon ak òganizasyon ki toujou ankouraje nou, rekonèt epi soutni tout jefò, konviksyon, rèv pèsonèl ak rèv kolektif nou vle rapousuiv yo. Nou pral kontinye sou menm tras la anndan AKA pou nou menm ak sipòtè nou yo santi yo fyè de travay nou, epitou nou ba yo gou pou yo rete kenbe sipò yo tennfas.

Alaverite, si AKA se yonn nan enstitisyon ki pi jèn nan peyi a, enben Konsèy Konsiltatif la ki se yon tikatkat ki fèk parèt anndan li a pi jèn toujou. Nou menm manm Konsèy Konsiltatif la nou dwe konsidere pil responsablite ki pral sou do nou yo. Annou rale tout etadam ak etadespri pozitif nan antouraj nou lè n ap travay ansanm, kominike yonn ak lòt, epi kole tèt nou nan espri yonn ede lòt pou enstitisyon an ka pwogrese. Kote nou kite enstalasyon nou an ki vin kontre babpoubab ak simayay Lang Manman nan Edikasyon kòm tèm pou ane 2018 la? Piga nou janm bliye digdal jou difisil ki pral nan wout nou yo. Gid AKA pibliye pou nouvo Kandida yo dwe gide, manbre epi kore refleksyon, dezisyon, aksyon ak entèraksyon nou tanzantan. Si moman reyisit yo pral fè konnen non ak repitasyon nou, enben se moman difisil yo ki pral fè wè tanperaman, karaktè ak entegrite nou toutbonvre.

San di petèt, konesans, enpòtans ak valorizasyon latriye jan popilasyon an pale kreyòl toupatou nan peyi a dwe soutni atansyon nou kinalaganach. Nou dwe aprann rekonèt ekzistans ak plas diferan dyalèk rejyonal yo: Dyalèk Mastèbrenn (nan Lwès ak nan tout gran vil yo); Dyalèk Kinay (Nò ak Nòdès); Dyalèk Mpe (Grandans, Nip, Sid ak Sidès); Dyalèk Kannistè (Nòdwès); epitou Dyalèk Gwanaminto (Latibonit ak Sant), (Fuertes, Serge 2011). Sou menm woulib la, kozman leksik ak vokabilè lang lan vin nan lide nou, epitou li fè nou sonje istwa eksperyans pèp la ki te pran lari sou prezidan Stenio Vincent l ap rele “Viv Zo! Viv Zo!’’ kidonk Théophile Salnave, alyas Zo, kòm premye espikè-radyo ki pa te pè pale kreyòl nan radyo pou l te kominike tèktègèdèk ak popilasyon an. Viretounen, yon seri prejije sou òtograf, gramè ak vokabilè ki te fin al bwachat depi dikdantan konn resisite kareman. Egal, ekzanp sa yo se klips yo ye pou ede nou menm manm Konsèy Konsiltatif yo klipse sa nou deja konnen ak sa ki nouvo nou gen pou n aprann.

Poudi tout moun ki prezan nan sal sa a maten an ka retrase flonn ak trajektwa wout kreyòl ayisyen nou an pase pou li rive anndan zantray ak sèvo yon akademi? Nou pa gen ase tan pou nou ta deplòtonnen repons kesyon sa a. Annatandan, n ap pwofite voye yon gwo kout chapo pou konsèy administrasyon AKA a pou bèl inisyativ yo ki sèvi yon modèl pou tout lòt enstitisyon nan peyi a, kote yo deside sèvi ak sèvo tout pitit peyi a, kèlkeswa kote y ap viv nan monn nan. Kit se akademisyen yo, kit se manm Konsèy Konsiltatif la, menmsi yo p ap viv menm kote, yo tout kapab mete eksperyans yo ansanm pou yo fè kòz lang kreyòl la vanse.

Nou vle desidè, aktè ak chak grenn sitwayen ayisyen konprann wòl li nan devlòpman oswa anvlòpman Ayiti. Se nan jan chak Ayisyen mennen chan aktivite li jounen jodi a ki montre si l ap anvlope oswa devlope peyi a. Dizondi, nou dwe tou fè sonje kijan komedyen Alsibyad te rive fè nou sezi relyasyon devlòpman ak anvlòpman lè li te konn di nan finisman chak pyès li yo, “Tout lòt peyi ap devlope, Ayiti li menm ap anvlope”. Tanprisouple, annou antere epi koupe fache ak anvlòpman! Alaso pou devlòpman AKA ak Ayiti toutankè! Menmjan chak grenn moun, chak fanmi, chak kominote ak chak peyi fè pwogrè lè chak manm ekzèse dwa ak responsablite yo kòmsadwa, se konsatou enstitisyon Akademi Kreyòl Ayisyen an ap pwogrese si nou menm manm Konsèy Konsiltatif yo nou bay lebra epi travay nan tèt ansanm ak lòt enstans ki anndan Akademi an.

Kite nou fini jan nou te derape a, n ap plonje nan basen selebrasyon enstalasyon kòlèg nou yo ki reprezante avni enstitisyon AKA a. Nou tou-limen, nou byen pare pou n al sèvi lang, istwa, ak kilti nou. Annou selebre pil kontantman ak animasyon enstalasyon yo lakòz jodi a, san nou pa bliye konpay enstalasyon nou an ki se simayay Lang Manman nan Edikasyon ane 2018 la, pandan n ap pare pou n al boule avèk rafal gabèl nou pral kontre epi leve pi devan yo. Alaso pou devlòpman AKA ak Ayiti nètalkole! Alaso pou lavi vin pi bèl nan peyi nou, paske lang kreyòl pa gen limit! Limit li, se limit moun ki ap sèvi ak li yo.

Pou nou fini nèt, anba bouch yon konfrè Akademisyen n ap prete koutrèl sa a,” Jounen jodi a, entèvansyon Leta a dwe pèmèt popilasyon an jwenn zouti l ap tann yo pou li ka sèvi ak lang li nan kèlkeswa sikonstans lan...”
Mèsi anpil!